X
تبلیغات
اقتصاد کشاورزی و توسعه کشاورزی

اقتصاد کشاورزی و توسعه کشاورزی
بررسی و ارائه راهکارهای توسعه اقتصاد کشاورزی در ایران

 

 

تقدیم به آنان که می خواهند با ترقی علم قله های شکوفایی را فتح کنند .

منابع کنکور ارشد رشته مهندسی اقتصاد کشاورزی از دروس اقتصاد خرد«1»، اقتصاد کلان«1»،اقتصاد منابع طبیعی، اقتصاد و توسعه ی کشاورزی، سیاست های کشاورزی،اقتصاد سنجی، مدیریت مزرعه و زبان عمومی و تخصصی  می آید.در چند سال اخیر عموماً سوالات از کتاب های زیر انتخاب شده بود.بنابر این، این کتاب ها و جزوات می تواند منابع خوبی برای مطالعه باشد.

دانشجویان عزیز علاوه بر منابع زیر در جهت آشنایی بیشتر با سوالات کنکور  می توانند به کتاب مجموعه سوالات کنکور اقتصاد کشاورزی انتشارات پردازش مراجعه کنند.

با تشکر از مراجه شما .   

                            مدیر وبلاگ : حسن پاشايي                شماره تماس : ۰۹۱۹۷۱۲۳۳۱۲  

 

 اقتصاد خرد:   

 1) اقتصاد خرد 1 و 2 تالیف دکتر محتشم دولت شاهی_انتشارات دانشگاه تهران

2)تئوری و مسائل اقتصاد خرد تالیف دومینیک سالواتوره و ترجمه ی حسن سبحانی_ انتشارات نشر نی

3)نظریه ی اقتصاد خرد(جلد اول) تالیف سی.ای فرگوسن و ترجمه ی محمود روزبهان_ انتشارات مرکز نشر دانشگاهی

4)اقتصاد تولید تالیف محمد بخشوده_ انتشارات دانشگاه شهید باهنر کرمان

5)مسائل و کاربرد های تئوری مصرف در اقتصاد خرد نوشته ی مجید احمدیان و جعفر عبادی

6)مجموعه سوالات چهار گزینه ای اقتصاد خرد نوشته ی تیمور محمدی

7) مجموعه سوالات چهار گزینه ای اقتصاد خرد  کارشناسی ارشد نوشته ی دکتر محسن نظری_انتشارات پوران پژوهش(این کتاب یکی از بهترین منابع و از دیگر کتب معرفی شده برای تست ارجح است)

*************************************

اقتصاد کلان:

1)2000 تست اقتصاد کلان،نوشته ی دکتر محسن نظری_ انتشارات نگاه دانش

2)اقتصاد کلان، نوشته ی دکتر تیمور رحمانی(جلد اول و جلد دوم)_انتشارات برادران

3)اقتصاد کلان،نوشته ی دکتر محمود طبیبیان_نشر موسسه ی عالی پژوهش در    برنامه ریزی و توسعه

4)اقتصاد کلان، تالیف محمود روزبهان_ نشر تابان

5)اقتصاد کلان،نوشته ی فریدون تفضلی_ نشر نی

6)9000 تست راجع به نظریه ها و مسائل اقتصاد کلان،تالیف دکتر تیمور رحمانی

7) جزوه ی اقتصاد کلان دانشگاه شیراز

**************************************************************

اقتصاد منابع طبیعی:

1)اقتصاد منابع طبیعی،نوشته ی دکتر صادق خلیلیان_انتشارات سازمان جنگل ها و مراتع کشور

2)اقتصاد منابع ، نوشته ی رحمان خوش اخلاق،انتشارات جهاد دانشگاهی اصفهان

3)جزوه ی کلاسی اقتصاد منابع طبیعی، دانشگاه شیراز

4)جزوه ی کلاسی اقتصاد منابع طبیعی ،دانشگاه زابل

5)اقتصاد محیط زیست، نوشته ی سیاوش دهقانیان، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

6)اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست، نوشته محسن ابراهیمی و علی سوری، انتشارات بو علی سینای همدان

*****************************************************************

اقتصاد و توسعه و سیاست های کشاورزی:

1)توسعه ی اقتصاد کشاورزی در جهان سوم، نوشته ی مایکل تودارو و ترجمه ی غلامعلی فرجادی،انتشارات موسسه ی عالی پژوهش در برنامه ریزی و توسعه

2)رشد و توسعه ی اقتصادی، نوشته ی مرتضی قره باغیان جلد اول و دوم

3)جزوات کلاسی سیاست و توسعه اقتصاد کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

4)جزوات کلاسی توسعه و سیاست کشاورزی دانشگاه شیراز

5)الگوی تعیین قیمت و سیاست های کشاورزی،نوشته ی دکتر سید صفدر حسینی، انتشارات دانشگاه تهران

*****************************************************************

اقتصاد سنجی:

1)جلد اول و دوم مبانی اقتصاد سنجی،نوشته ی دامودار گجراتی و ترجمه ی حمید ابریشمی، انتشارات دانشگاه تهران

2)جزوه ی کلاسی اقتصاد سنجی(دکتر سعید یزدانی)،دانشگاه تهران

*****************************************************************

مدیریت مزرعه:

1)مدیریت واحدهای کشاورزی و دامپروری ،نوشته رونالد دی کی و ترجمه ی محمد رضا اسلان بر، انتشارات دانشگاه ارومیه

2)مدیریت واحد های کشاورزی،نوشته ی دکتر بها الدین نجفی و دکتر جواد ترکمانی، انتشارات دانشگاه شیراز

3)اصول مدیریت و مدیریت کشاورزی،نوشته ی دکتر سید مهریار صدرالاشرافی،انتشارات دانشگاه تهران

4)مدیریت کشاورزی، نوشته ی سیاوش دهقانیان، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

5)جزوه ی کلاسی درس مدیریت مزرعه، دانشگاه تهران

*****************************************************************

زبان انگلیسی:

هر کتابی که مناسب درس اقتصاد کشاورزی باشد. فقط لازم است که لغات اختصاصی را بیشتر یاد بگیرید.

 

[ چهارشنبه بیست و هفتم شهریور 1387 ] [ 17:54 ] [ حسن پاشایی ]

 

كشاورزي و توسعه

بدون شك بخش كشاورزي در كشور ما كه از دير باز نقشي مهم در اقتصاد داشته است هم اينك نيز همچنان اهميت خود را حفظ كرده است . اين بخش در عرصه هاي توليد محصولات زراعي ، باغي ، دام و طيور ، شيلات و آبزيان و صنايع تبديلي وابسته حدود 15 درصد توليد ملي كشور را در اختيار داشته و مستقيم و غير مســـتقيم حدود پنج ميليون نفر منجـــمله 5/3 ميليون نفر كشاورز را كه با احتساب خانوار هايشان 40 درصد جمعيت كشور را تشكيل مي دهند ، شاغل نموده است .
موقعيت متنوع اقليمي و آب وهوائي وشرايط مناسب خاك به ويژه در برخي نقاط نظير استان هاي فارس ، كرمان ، خوزستان ، آذربايجان ، استان هاي شمالي و غربي و همچنين امكان بالقوه دســـترسي به آب مورد نياز كه طي سال هاي اخير با احداث سد هاي مختلف در كشور وضعيت مسـاعدتري را يافته ، بستري را فراهم نموده است كه در صورت برنامه ريزي علمي و توجه ويژه دولت و سازماندهي مناسـب مي تواند هم بخشي از مشكل بيكاري امروز جامعه را حل نموده و هـم ميزان توليد را از 90 ميــليون تن ( فعلي ) طي مدت ده سال به 200 ميليون تن برساند و در خصوص برخي محصـــولات كه كشــور ما داراي مزيت در توليد آنهاست نظير پسته ، زعفران ، زيره ، مركبات ، انار و انواع ميوه ها و سبزيجات و حتي محصولاتي استراتژيك نظير شكر و دانه هاي روغني و همچنين مواد غذائي ، بخشي از بازار جهاني به ويژه اتحاديه اروپا را كه سخت نيازمند چنين محصولاتي است در اختيار گيرد .
در حال حاضر اين بخش با تامين 85 % نيازهاي غذائي و 90 % مواد اوليه صنايع تبديلي كشـاورزي و دارا بودن 25 % سهم صادرات غير نفتي و درصد بالائي از اشتغال كشور نقش تعييت كننده اي در اقتصاد دارد .
 از بين 66 محصول اصلي كشاورزي ، ايران از توليدكنندگان عمده در 25 نوع آن مي باشد كه اغلب آنها جزو محصولات باغي مي باشند . از نظر تنوع محصولات ، ايران رتبه سوم را در جهان داراست .
در سال 1382 كل ارزش افزوده بخش كشاورزي 127 هزار ميليارد ريال بوده كه از نظر سهم 6/11 % از
GDP  را در بر مي گيرد . در سال هاي اخير سهم بخش كشاورزي از ارزش افزوده به سرعت در حال كاهش است ، معهذا هم چنان جزو چهار بخش مهم توليد ملي محسوب مي شود .

از نظر اشتغال در بخش كشاورزي نيز روند نزولي طي ساليان اخير ادامه داشته است . در حال حاضر حدود يك پنجم جمعيت شاغل در اين بخش فعاليت دارند . علي رغم اين مطالب طي سال هاي 1375-1380 حدود 900 هزار فرصت شغلي در بخش كشاورزي بوجود آمده است .
سرمايه گذاري به عنوان عامل مهم در رشد و جهش اقتصاد محسوب مي شود . در طي نيم قرن اخير هيچگاه سهم كشاورزي در سرمايه گذاري از ده درصد فراتر نرفت . در يال 1381 تنها 5/6 % تشكيل سرمايه ثابت در ساختمان و 1/3 % تشكيل سرمايه در ماشين آلات مربوط به بخش كشاورزي بوده است . نسبت تشكيل سرمايه به ارزش افزوده بخش در سال 1381 به قيمت جاري تنها 12 % بود . در همان سال اين نسبت براي كل اقتصاد كشور 28 % برآورد گرديد . به اين ترتيب جاذبه سرمايه گذاري در بخش كشاورزي كمتر از نصف ساير بخش ها بوده است .
كل تجارت خارجي محصولات كشاورزي در جهان طي سال 2003 حدود 674 ميليارد دلار بود . اين رقم كمتر از 10 % كل تجارت بين الملل را در بر مي گيرد . در سال 1382 تراز بازرگاني خارجي بخش كشاورزي 70 ميليون دلار منفي است .
هدف من در برنامه ، رساندن بخش كشاورزي به جايگاه واقعي آن ، رشد و توسعه اين بخش ، و تبديل وضعيت نيمه سنتي – نيمه تجاري فعلي به وضعيت تجاري – صنعتي و توسعه يافته مي باشد . تحقق اين مهم بر اساس استفاده از پتانسيل ها و ظرفيت هاي استفاده نشده ، افزايش درآمد و رفاه روستائيان را به همراه داشته و اقتصاد ملي را تقويت مي نمايد .
براي رسيدن به اين هدف ، شش استراتژي در نظر گرفته ام كه شامل الگوي كشت ، افزايش بهره وري ، تجارت خارجي ، افزايش سرمايه گذاري ، امنيت غذائي و اصلاح ساختار بازار مي باشد .

در ادامه به اختصار به استراتژي ها و راهكارهاي پيش بيني شده مي پردازم :‌

- استراتژي الگوي كشت در بخش كشاورزي

اغلب فعاليت هاي كشاورزي وابسته به شرايط اقليمي است به نحوي كه هر محصول در شرايط خاصي از محيط از عملكرد بالاتري برخوردار است . در صورتي كه الگوي كشت بر اساس استعدادهاي منطقه اي تبيين گردد ، اقتصاد از مزيت هائي مانند رشد پايدار ( به دليل سازگاري با محيط زيست ) و كاهش قيمت تمام شده برخوردار خواهد شد . با توجه به شرايط متنوع اقليمي در ايران موضوع الگوي كشت از اهميت بيشتري برخوردار است . از اين طريق مي تنوان قطب هاي توليدي محصولات زراعي ، باغي و دامي را در ايران تعريف نمود و بر مبناي قطب هاي منطقه اي تعيين شده سياستگذاري ، مخصوصا در جهت سرمايه گذاري كشاورزي مشخص مي شود . اين امر يك تجربه جهاني موفق بوده است . براي دستيابي به الگوي بهينه لازم است موارد زير مورد توجه قرار گيرد :

1- شرايط محيطي مانند دما ، رطوبت ، بارندگي و . . .

2- نوع خاك از لحاظ مواد مغذي ، بافت وساختمان خاك ، عمق زراعي ، وضعيت توپوگرافي و . . .

3- موجودي منابع توليد در منطقه اعم از منابع طبيعي بويژه ذخاير آب

4- سطح ، جهت و سرعت پيشرفت تكنولوژي

5- نيازها و شرايط آرماني هر محصول ( خودكفائي ، مزيت نسبي و . . . )

6- بازارها و قيمت هاي نسبي

از بين موارد فوق ، عوامل يك تا سه در آمايش سرزمين تعيين مي شود وتقريبآ در طول زمان ثابت است . عوامل چهار و پنج توسط محققين كشاورزي تعيين شده و گرچه نسبت به دسته قبلي انعطاف بيشتري دارد اما در كوتاه مدت تقريبآ ثابت است ( نمي تواند سريعا تغيير يابد ) .
آخرين عامل ، اقتصادي است ، كه تصميم گيرندگان توجه ويژه به آن دارند ، متغير اقتصادي بدليل نوسانات سريع نقش كليدي در الگوي كشت كوتاه مدت دارد . چنانچه سياست هاي دولت در جهت تثبيت قيمت ها در سطحي باشد كه الگوي كشت بر اساس 5 عامل فبلي انجام گيرد بهترين استراتژي محسوب مي شود .

- استراتژي افزايش بهره وري
بطور كلي بهره وري عوامل توليد بويژه نيروي كار در بخش كشاورزي كمتز از ساير بخش هاست . يكي از مهمترين علل اين موضوع كند بودن تحولات تكنولوژي در كشاورزي نسبت به ساير بخش ها مي باشد . سطح بهره وري در كشاورزي ايران مي تواند در سطح نگران كننده اي باشد زيرا در كشور بهره وري عوامل توليد مخصوصآ بهره وري آب و زمين بسيار كم است . بالا رفتن هزينه توليد ، ضايعات ، فشار روي منابع طبيعي از پي آمدهاي بهره وري پائين در كشاورزي ايران است . براي ارتقاء بهره وري نيروي كار بخش كشاورزي لازم است حلقه هاي تحقيق ، اموزش و ترويج فعال گردد . پيكره توليد كنندگان و كارگران بخش كشاورزي از سطح تحصيلات كم ، سن زياد و تجربه طولاني برخوردار است . به همين دليل اين گروه بيشتر سنت گرا بوده و موافق تحولات تكنولوژي كه موجب ارتقاء بهره وري مس شود مي باشند . در اين شرايط نمي توان انتظار داشت سه حلقه فوق در كوتاه مدت جواب دهد ، مسلمآ دستاوردهاي تحقيق ، آموزش و ترويج در بلند مدت بر روي بهره وري عوامل توليد قابل مشاهده خواهد بود .
در كوتاه مدت براي بالا بردن بازدهي عوامل توليد ، لازم است سرمايه گذاري جديد در زمينه هاي نيروي انساني در بخش كشاورزي و استراتژي ضريب مكانيزاسيون افزايش يابد . از آنجا كه تحول تكنولوژي به جز مشكل پذيرش آن كه مطابق بحث قبلي با سرعت كم صورت مي گيرد ، نيازمند خريد تكنولوژي است كه اغلب از توان مالي كشاورزان خارج است . بدليل اهميت سرمايه گذاري ، اين استراتژي بصورت جداگانه مورد توجه قرار خواهد گرفت .
يكي از سياست هاي بنيادي براي ارتقاء بهره وري ، رفع مشكل پراكندگي و كوچك بودن اراضي است . اين سياست مي تواند از طريق يكپارچه سازي و تقويت تشكل هاي سهامي زراعي انجام گيرد .

- استراتژي تجارت خارجي

امروزه علي رغم مشكلات توليد و تكنولوژي توليد و پائين بودن عملكرد محصولات كشاورزي نسبت به منابع بكار رفته ( پائين بودن بهره وري ) ، بدليل وسعت زياد ، گوناگوني اقليم در كشور ، ايران در بسياري از محصولات كشاورزي مانند پسته ، زعفران ، مركبات ، سيب ، انگور ، خرما ، خشكبار ، زيره و . . . از عمده توليدكنندگان و صادركنندگان در جهان شناخته شده است .
با اين وجود و با وجود مزيت هاي نسبي فراوان ، سهم ايران در تجارت جهاني به مراتب كمتر از توليد جهاني است . بويژه ايران در بسياري از محصولات صادركننده مهم در بازار جهاني است . اما ارزآوري صـــادرات محصولات كشاورزي كمتر از مقدار واقعي آن مي باشد . تدوين استراتژي مناسب و تعيين قطب هاي صادرات محصولات كشاورزي تحت عنوان بازارهاي فرابورسي )
OTC ) بين المللي كه صادرات محصــولات كشـــاورزي به كشــورهاي عضو اكو ، كشورهاي عضو سازمان كنفرانس اسلامي ) OIC ) و كشورهاي حوزه خليج فارس افزايش يابد .
براي بهبود تراز بازرگاني خارجي بخش كشاورزي لازم است دولت سياست هاي لغزنده خود را رها كرده و قوانين با ثباتي مناسب با قوانين تجاري در راستاي جهاني شدن تدوين كند . بويژه قوانين و بوروكراسي دست و پاگير حذف شود .
پايانه هاي صادراتي براي متمركز كرد و برنامه ريزي در امر صادرات مي تواند موثر باشد . ضمن اينكه اين پايانه ها ، امور بازاريابي را تشهيل مي كند . مكان يابي اين پايانه ها از اهميت بالائي برخوردار است .
صنعت بازاريابي در ايران مورد توجه جدي قرار نمي گيرد . صنايع مربوطه و متخصصين اين امر بايد مورد حمايت و توسعه قرار گيرند . در حالي كه امروزه در جهان پيشرفته ،‌بازاريابي به عنوان يك علم پويا مطرح بوده و و هزينه هاي سرمايه گذاري بالائي براي آن صورت مي گيرد ، در ايران اين امر خطير توسط تجاري كه اغلب تجربي مي باشند انجام مي پذيرد . در كنار پايانه هاي صادراتي و توسعه بازاريابي ، احداث بورس هاي بين المللي كالا قادر است به عنوان اهرم سوم به افزايش صادرات كمك كند . بدليل امنيت در معاملات اين بورس ها ، بسياري از شركاي تجاري خارجي ، اين تالارها را براي انجام معاملات ترجيح مي دهند .

- استراتژي امنيت غذائي 

 غذا اولين سطح از هرم نيازهاي انساني را تشكيل مي دهد و تامين آن براي عموم افراد جامعه ، اولين وظيفه دولتهاست . ضمن اينكه اولين نقش كشاورزي درتوسعه اقتصادي تامين مواد غذائي جامعه مي باشد .
در ايران علي رغم تنوع و توليد زياد در بخش كشاورزي ، حداقل به سه دليل موضوع امنيت غذائي از اهميت بالائي برخوردار است :‌

اولآ توزيع درآمد در كشور طي سال هاي گذشته بصورت مطلوب نبوده و گروه كثيري از افراد جامعه از درآمد ناچيزي برخوردارند .

ثانيآ به واسطه رشد جمعيت در دهه 60 بار تكفل در كشور بالا مي باشد .

ثالثآ رژيم غذائي در ايران از تنوع كمي برخوردار بوده و فشار مصرف بر روي چند نوع محصول كشاورزي مي باشد .

اين عوامل موجب مي شود كه دولت بصورت جدي ، نگران امنيت غذائي جامعه باشد و بدنبال راهكارهائي جهت تامين آن براي عموم گردد .
براي برقراري امنيت غذائي ، سياست هاي حمايتي از توليد و عرضه محصولات استراتژيك مانند گندم و برنج ضروري است . اين سياست كه مدت ها در ايران رواج دارد تا زماني كه شكاف درآمدي و فقر وجود دارد بايد ادامه يابد .
نكته مهم هدفمند كردن سياست هاي حمايتي در راستاي تامين امنيت غذائي براي گروه هاي آسيب پذير و كم درآمد ( زنان ، كودكان و سالمندان ) مي باشد .
در ميان مدت لازم است بستر افزايش توليد اين محصولات – كه مورد توجه افراد كم درآمد هستند نظير غلات – توسط دولت فراهم گردد . همانگونه كه در مورد گندم اتفاق افتاد تلاش شود ،‌اين محصولات به مرز خودكفائي برسند .
در بلندمدت دولت برنامه هائي جهت افزايش درآمد سرانه و بهبود توزيع درآمد در جامعه ايجاد كند . در هر حال موضوع و بحران امنيت غذائي در كشور ما و جوامع كم درآمد مشاهده مي گردد و براي جلوگيري از آن نظام اقتصادي مجبور به رشد و توسعه مي باشد .

- استراتژي افزايش سرمايه گذاري

يكي از ملزومات جهت رشد هر بخش اقتصاد ، سرمايه گذاري در آن بخش مي باشد . با توجه به وسعت فعاليت هاي كشاورزي و سرمايه بر بودن تكنولوژي جديد نياز به سرمايه گذاري شديدتر است . افزايش در ســرمايه گذاري علاوه بر افزايش در توليد و درآمد كشاورزان ، موجب بهبود بهره وري عوامل توليد مي شود . 
منابع تامين سرمايه گذاري از طريق بخش هاي خصوصي و دولتي است . سرمايه گذاري در زمينه هاي يكپارچه سازي ، راه هاي روستائي و طرح هاي توسعه منابع آب مستقيمآ سرمايه گذاري توسط دولت انجام گيرد .
در مواردي كه سرمايه گذاري داراي بازده بهتري بوده ولي نسبت به سرمايه گذاري در خارج از بخش بازدهي كمتري دارد تامين مالي بوسيله بانك هاي دولتي و با نرخ سود يارانه اي انجام شود نظير مكانيزاسيون ، حفاظت و حاصلخيزي خاك .
در ساير موارد كه امكان بازدهي قابل رقابت با ساير بخشها وجود داشته باشد ، بخش خصوصي تمايل به سرمايه گذاري خواهد داشت اما براي به فعل درآوردن اين تمايل ، نقش دولت ، شناسائي ، معرفي ، ترويج و به ويژه تثبيت و كاهش ريسك مي باشد . فعاليت هائي نظير احداث گلخانه و دامداري هاي صنعتي و مرغداري ها از اين ويژگي برخوردارند .
علاوه بر اين دولت بايد باتخفيف يا حذف ماليات براي سرمايه گذاران بخش كشاورزي و صنايع وابسته موجب توسعه سرمايه در بخش مزبور گردد .
راهكار ديگر ايجاد منابع جديد سرمايه اي ، از طريق جذب نقدينگي هاي كوچك ، پس اندازهاي فصلي روستائيان و انتقال آن ها به فعاليت هاي مورد نياز مي باشد كه مي تواند بوسيله يك سيستم فعال ، گسترئه و كارآ انجام گيرد . بانك ها ، موسسات مالي و صندوق هاي قرض الحسنه مي توانند در اين جهت مورد توجه قرار گيرند .
سرمايه گذاري خارجي مي تواند منابع جديد ديگري باشد كه در صورت تعيين بستر حقوقي مناسب ، به خوبي اثر گذار خواهد بود . توسعه بورس هاي كالاي كشاورزي ، ضمن اصلاح ساختار بازار ، افراد بيشتري را به بازار محصولات كشاورزي وارد خواهد كرد . 

- استراتژي اصلاح ساختار بازار محصولات كشاورزي

بازار يك محصول ، يك بخش يا يك نظام اقتصادي ،‌به مثابه صحن نمايش مي باشد كه تمام زحمات و تلاش ها درآن جلوه پيدا مي كند . يك بازار وسيع و كارآ قادر است علاوه بر انجام معامله وتقسيم ثروت ،
انگيزه افزايش توليد را بيشتر كرده و سرمايه ها را به سمت توليد بكشاند .
هيچ صنعتي - ولو با تكنولوژي مدرن – قادر به ادامه فعاليت در بلند مدت نبوده ، مگر اينكه به بازار مطمئني دستيابي داشته باشد .
بازار محصولات كشاورزي در ايران از كارآئي پائيني برخوردار است . سهم كم توليدكننده از قيمت نهائي مصرف كننده ، ‌ريسك بالا ، عدم شفافيت اطلاعات و رانت هاي حاصله ، كنترل شديد و گاهآ غير لازم توسط دولت به نحوي كه مكانيزم هاي بازار غير فعال مي شود ، از جمله شواهد كارآئي پائين بازار محصولات كشاورزي در ايران است .
حفظ ساختار فعلي موجب خواهد شد نياز به دخالت دولت بيشتر احساس گردد و در زماني كه دولت قادر نباشد كنترل بازار را ادامه دهد صدمات سنگيني نصيب توليدكنندگان خواهد شد . بنابراين لازم است دولت برنامه هائي براي اصلاح اين ساختار داشته باشد . آن را به اجرا بگذارد .
مهمترين راه اصلاح ساختار ، ايجاد و تقويت بازارهاي جديد است . بورس كالاي كشاورزي به عنوان بازار رقابتي مدرن مي تواند از چنين قابليتي برخوردار باشد . امنيت معاملات ، رقابتي كردن بازار ، ‌شفافيت و ازبين بردن رانت اطلاعاتي از جمله پيامدهاي بورس كالاي كشاورزي است . اين سازمان كه اكنون در مراحل اوليه فعاليت قرار دارد بايد مورد حمايت قرار گرفته و توسعه آن در آينده نزديك صورت پذيرد . علاوه بر بورس ، بازارهاي فرا بورسي نيز مي تواند براي محصولاتي كه در بورس امكان مبادله آن وجود ندارد تاسيس و تقويت گردد .
با توجه به تاثير پارامترهاي رواني ( شايعات ، ‌اخبار غير موثق ، پيش بيني ها ) بر رونق و ركود بازار لازم است اين اثرات از طريق صندوق ها و يا شركت هائي كه نقش بازار سازي دارند تعديل يا محو شود .
يكي از نكات مهم نقش گسترده دولت است كه بايد طي يك برنامه زمان بندي شده محدود گردد تا اينكه در آينده دولت به جاي نقش كارفرما ، ‌نقش ناظر را ايفاء كند .

مشكلات بازار داخلي محصولات كشاورزي:

1- سهم كم توليد كننده از قيمت نهايي مصرف كننده

2- عدم شفافيت در بازار ، علائمي كه بازار به توليدكننده مي دهد درست نيست .

3- ريسك قيمت در بازار

4- عدم كارايي اقتصادي در بازار

5- لايه هاي اوليه بازار در محصولات كشاورزي بصورت انحصارگر عمل مي كنند.

6- كمبود مراكز ذخيره سازي محصولات كشاورزي

7- كمبود سردخانه در مناطق عمده توليد محصولات باغي

8- مشكلات بسته بندي، استاندارد و درجه بندي

9- مشكلات گمركي: وجود تشريفات زائد و پيچيده و عدم ثبات مقررات عمومي صادرات و واردات

 راه حل ها:

1- تشكيل واحدهاي بازاريابي از خود توليدكنندگان جزء كه سهم آن ها از قيمت افزايش يابد .

2- ايجاد بازار بورس كالا براي محصولات زراعي با عرضه و تقاضاي گسترده

3- ايجادبازارفرابورسي(OTC‌) براي محصولات فسادپذيرمانندمحصولات باغي ، گل وگياهان زينتي

4- حمايت گسترده دولت در ايجاد بازارهاي بورسي و فرابورسي(OTC )

5- دولت در بازار نقش نظارتي، نه نقش دخالت داشته باشد

6- ايجاد شركتهاي سرمايه گذاري كه در بازار محصولات نقش بازارساز را داشته باشد

 مشكلات نظام بهره برداري:

1- پراكندگي اراضي

2- كوچك بودن اندازه بهره برداران (85 درصد بهره برداران در ايران كمتر از 10 هكتار زمين دارند)

3- نظام حقوقي مالكيت اراضي

4- نبود الگوي كشت منطقه اي يا استاني ( چه نوع محصولي در كجا ، بصورت سنتي هر كسي يك جائي ، يك كاري مي كند )

راه حل:

1- با توجـه به عوامل اقليمي، عملكرد و هزينه توليد(مزيت نسبي) توليد محاسبه و الگوي كشت منطقه اي تهيه گردد.

2- با توجه با استراتژي خود كفائي، الگوي كشت منطقه اي تدوين گردد. 

3- ايجاد تشكل هاي توليدي نظير سهامي زراعي: كه در آن تبديل اراضي به سهم مي گردد.

4- تدوين مقررات حقوقي لازم براي انتقال داوطلبانه اراضـــي به منظور تسريع حركت واحدهاي بهره برداري بسوي اندازه مطلوب ( براي گندم و يا ذرت چند هكتار ، باغي چه مقدار و . . . )

5- فراهم سازي شرايط يكپارچه سازي: ايجاد تعاوني هاي توليد.

6- تدوين قوانين و پيش بيني ساز و كارهاي مناسب براي تعويض داوطلبانه قطعات به منظور يكپارچه سازي.

7- ايجاد امنيت در بخش كشاورزي خصوصا در چهارچوب مالكيت بزرگ.

 مشكلات سرمايه گذاري در بخش كشاورزي:

1- كافي نبودن سرمايه گذاري در بخش كشاورزي

2- ناكافي بودن اعتبارات بانكي تخصيص يافته در بخش كشاورزي

3- عدم تمايل بخش خصوصي به سرمايه گذاري در بخش كشاورزي

4- سهم بخش كشاورزي از كل سرمايه گذاري در ايران طي 20 سال گذشته داراي روند كاهشي بوده است.

5- عدم تمايل سرمايه گذاري خارجي در بخش كشاورزي.

 راه حل:
1- تخصيص تسهيلات بيشتر به بخش كشاورزي.

2- تشويق سرمايه گذاران بخش خصوصي به سرمايه گذاري در بخش توسط وزارت جهاد كشاورزي و بانك كشاورزي و پشتيباني لازم از نظر قانوني، اجتماعي و فيزيكي از سرمايه گذاريها از طريق ارائه خدمات رايگان مشاوره فني، اقتصادي و غيره ... .

3- سود آور كردن بخش كشاورزي نسبت به ديگر بخش ها .

4- ايجادزمينه هاي مناسب دررابطه باگسترش سرمايه گذاري خارجي درزمينه كشاورزي وصنايع غذايي
5- جذب نقدينگي و پس اندازهاي كوچك روستائيان از طريق ايجاد نهادهاي لازم نظير شركتهاي سرمايه گذاري كشاورزي.

6- معاف بودن واحدهاي كشت و صنعت از پرداخت ماليات به عنوان يك مجموعه كشاورزي.

 مشكلات نظام قيمت گذاري محصولات كشاورزي:

1- عدم تناسب بين افزايش هزينه توليد و قيمت تعيين شده محصولات كشاورزي.

2- محدوديت منابع مالي دولت در خريد تضميني محصولات و مسائل سياست گذاري.

3- شديد بودن نوسانات قيمت محصولات در نتيجه واردات و توزيع بي موقع بخصوص در زمان برداشت محصول داخلي.

4- عدم مشاركت كشاورزان در قيمت گذاري.

5- عدم وجود نظام تعرفه اي مناسب در واردات محصولات كشاورزي بويژه محصولات استراتژيك.

راه حل ها:

1- افزايش بهره وري واحدهاي توليدي

2- افزايش قيمت تضميني محصولات متناسب با هزينه توليد و قيمت ساير محصولات رقيب

3- اصلاح نظام يارانه مواد غذايي در جهت حمايت از اقشار آسيب پذير و هدفمند نمودن برنامه پرداخت يارانه

4- اصلاح نظام ساختار بازار محصولات كشاورزي

5- ايجاد بازار بورس براي محصولات غلات و خشكبار

6- ايجاد بازار فرابورسي براي محصولات فسادپذير

7- حمايت قيمتي از محصولات داخلي در مقابل محصولات وارداتي

8- جايگزيني نظام تعرفه اي متغير(با تغييرات قيمت جهاني) براي واردات بجاي نظام سهميه بندي

9- مشاركت زارعين وخانه كشاورزونماينده اتحاديه هاي تعاوني كشاورزي درقيمتگذاري محصولات

-- واردات جو افزايش يافته است چون قيمت تضميني آن به نسبت گندم بالا نرفته است و 5/1 ميليون تن واردات غلات كه عمدتاً جو مي باشد انجام شده است . 
 مشكل  :

پايين بودن بهره وري در بخش كشاورزي

راه حل :

1- گسترش تحقيقات فني، اقتصادي و اجتماعي در مناطق روستائي به منظور يافتن روشهاي نوين ارتقاء بهره وري

2- گسترش فعاليت ترويج و آموزش كشاورزي در زمينه ارتقاء بهره وري

3- سرمايه گذاري در بخش كشاورزي (در زمينه نيروي انساني، ماشين آلات و غيره ...)

4- افزايش مكانيزاسيون كشاورزي.

 مشكل : وجود ضايعات قابل توجه در محصولات زراعي و باغي (حدود 40 درصد از توليد محصولات كشاورزي درايران در مراحل كاشت ، برداشت ، بسته بندي ، انبارداري و حمل و نقل و.. . ضايع مي شود )

راه حل :
1- استفاده مناسب از ماشين آلات كشاورزي

2- تأسيس مراكز لازم نگهداري محصولات كشاورزي و صنايع تبديلي

3- اصلاح زير ساختهاي لازم براي حمل سريع كالا

4- ايجاد انگيزه هاي اقتصادي براي بخش خصوصي در زمينه سرمايه گذاري در صنايع غذايي، بسته بندي و درجه بندي و ...

5- توسعه سيلو، انبارها و سردخانه ها در مراكز توليد

مشكلات تجارت محصولات كشاورزي:

1- عدم عضويت ايران در سازمان تجارت جهاني و ناتواني در استفاده از معافيت هاي تعرفه اي در رابطه با تجارت محصولات

2- نبود الگوي مناسب در رابطه با استراتژي صادرات محصولات باغي و صنايع غذايي

3- عدم بسته بندي مطلوب و درجه بندي مناسب محصولات صادراتي كشاورزي

4- صادرات بخش عمده اي از محصولات كشاورزي، بدون بسته بندي و به صورت فله اي انجام مي گردد. در نتيجه اين امر ارزش افزوده حاصل از خدمات بازاريابي نصيب كشورهاي وارد كننده محصولات از ايران مي گردد.

5- عدم رعايت استانداردهاي كيفي در مورد محصولات صادراتي

6- عدم تطابق كالاها با سليقه هاي مصرف كنندگان خارجي

راه حلها :
1- تدوين استراتژي مناسب در رابطه با صادراتمحصولات كشاورزي به كشورهاي عضو اكو، سازمان كشورهاي اسلامي(OIC‌) و كشورهاي حوضه خليج فارس

2- سرمايه گذاري در صنايع مورد نياز هم پيوند با محصولات كشاورزي

3- فراهم آوردن امكانات درجه بندي و بسته بندي در مكانهاي عمده توليد

4- اعمال سياستهاي مناسب در ارتباط با نرخ ارز، به منظور تشويق صادرات محصولات كشاورزي

5- شناسايي بازارهاي هدف: مطالعه درمورد كشورهايي كه از پتانسيل وارداتي بالايي براي محصولات ايران برخوردارند تا محصولات بر اساس سليقه آنها تهيه گردد.

6- كاناليزه كردن صادارت محصولات كشاورزي از طريق سازمان بورس كالاي كشاورزي ايران.

7- با تحقق بند فوق،‌ امكان هدايت و كنترل استاندارد محصولات صادراتي بر اساس معيارهاي مورد قبول جهاني بوجود مي آيد.

8- توسعه بين المللي بورس محصولات كشاورزي ايران

[ یکشنبه پنجم خرداد 1387 ] [ 16:1 ] [ حسن پاشایی ]

دیکشنری تخصصی علوم کشاورزی

لوح فشرده دیکشنری علوم کشاورزی به بازار آمد
دیکشنری علوم کشاورزی یا Agridic با بیش از 32000 لغت تخصصی در زمینه زراعت و اصلاح نباتات، علوم دامی، باغبانی، آبیاری، ژنتیک، اقتصاد کشاورزی، خاکشناسی، گیاه پزشکی، گیاه شناسی با قابلیت جستجوی انگلیسی به فارسی و فارسی به انگلیسی به فروش می رسد. این برنامه بعد از نصب نیازی به cd ندارد. برای تهیه این بسته نرم افزاری از آدرس های زیر مراجعه نمایید:
قیمت 3500 تومان
1- پخش کتاب امیر 09125024485 / 021 - 44670832
2- کتابسرای آراریس به نشانی: تهران، خیابان انقلاب، مقابل درب اصلی دانشگاه تهران پاساز فروزنده، طبقه زیرین، واحد 116 تلفن: 66460962
3- مرکز پخش کتابیران 2 به نشانی: میدان انقلاب، ابتدای کارگر شمالی، کوچه شهید برهانی، پلاک 55 تلفن: 66494174-66418579
4- کتابفروشی دی به نشانی: خیابان انقلاب روبروی دانشگاه تهران پاساژ فروزنده همکف واحد 328 تلفن: 66487090
5- مرکز نشر سپهر به نشانی: خیابان انقلاب روبروی دانشگاه تهران پاساژ فروزنده طبقه زیر همکف واحد 211 تلفن: 66401625
6- مرکز نشر و پخش کتب علوم دامی و زراعی ایران به نشانی: خیابان انقلاب روبروی دانشگاه تهران پاساژ فروزنده طبقه (2-) واحد 107 تلفن: 66419843
7- موسسه فرهنگی جهان آرا به نشانی: خیابان انقلاب مقابل دبیرخانه دانشگاه تهران پلاک 1480 تلفن:66409260
8- فروشگاه کتاب تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی به نشانی: کرج خیابان ذوب آهن روبروی درب غربی دانشکده کشاورزی تلفن: 2241170-0261
لیست برخی منابع مورد استفاده در فرهنگ
1- اصول ماشینهای کشاورزی (جلد اول) ترجمه: دکتر سید احمد شفیعی (انتشارات دانشگاه تهران) مرداد 1371
2- ایزدپناه، ک. و دیگران 1382. فرهنگ کشاورزی و منابع طبیعی، جلد دوم- بیماری شناسی گیاهی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
3- ابطحی، ع و دیگران 1383. فرهنگ کشاورزی و منابع طبیعی، جلد دهم- خاک شناسی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
4- تراکتورها و ماشینهای کشاورزی (جلد اول) تالیف: مهندس داود منصوری راد (انتشارات دانشگاه بوعلی سینا) زمستان 1379
5- خوشخوی، م و دیگران 1384. فرهنگ کشاورزی و منابع طبیعی، جلد سوم- علوم باغبانی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
6- سپاسخواه، ع و دیگران 1382. فرهنگ کشاورزی و منابع طبیعی، جلد چهارم- آبیاری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
7- سفید بخت، ن و دیگران1382. فرهنگ کشاورزی و منابع طبیعی، جلد پنجم- علوم دامی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
8- سلطانی، غ. کوپاهی، م 1379. فرهنگ کشاورزی و منابع طبیعی، جلد هشتم- اقتصاد کشاورزی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
9- صانعی شریعت پناهی و همکار 1368. پرورش، نگهداری و تکثیر گیاهان آپارتمانی. انتشارات مرکز نشر سپهر.
10- گونیلی، ابوالحسن. فرهنگ کشاورزی ایران، فارسی- انگلیسی و انگلیسی - فارسی. تهران: موسسه انتشارات امیرکبیر،1363.
11- لسانی، حسین؛ مجتهدی، مسعود. زندگی گیاه سبز. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1374
12- هاشمی، م. 1372. فرهنگ جامع کشاورزی و منابع طبیعی، جلدهای اول و دوم. تهران: انتشارات فرهنگ جامع.
13- یزدی صمدی، ب. و دیگران 1384. فرهنگ کشاورزی و منابع طبیعی، جلد اول - زراعت و اصلاح نباتات. تهران: گروه علوم کشاورزی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران.
14- یزدی صمدی، بهمن؛ و عبدمیشانی، سیروس. اصلاح نباتات زراعی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، چاپ سوم،1375.
15- صانعی، ش. لسانی، ح. 1376. ساختار گیاهان آوندی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی
و بیش از 80 عنوان منبع دیگر...
جهت اطلاع از تغییرات این نرم افزار به وبلاگ www.wpf.blogfa.com مراجعه نمایید.


ارسال آگهی: ‪شنبه، ۱۱ اسفند ۱۳۸۶
قیمت: 3500تومان

[ یکشنبه دوازدهم اسفند 1386 ] [ 17:10 ] [ حسن پاشایی ]
تغييرات آب وهوا و تاثير آن بر پلانکتون ها
گلخانه يي براي آبزيان
ترجمه؛ مهتاب خسروشاهي

گزارش هاي دريافتي نشان مي دهد کره زمين با تغييرات آب و هوايي جدي روبه رو شده است و اين تغييرات نامطلوب به شدت حيات جانداران ساکن اقيانوس ها را تهديد مي کند. شاخص ترين تاثير بر پلانکتون ها، مهمترين ريزجانداران ساکن اقيانوس ها ديده مي شود، تا حدي که مانع از تکثير و رشد پلانکتون ها شده است.

رشد پلانکتون ها در زيستگاه اصلي آنها يعني اقيانوس ها باعث انتشار گاز دي متيل سولفيد (DMS) مي شود. اين گاز با ورود به اتمسفر، باعث شکل گيري توده هاي ابر مي شود. از اين رو با مرگ پلانکتون ها نه تنها چرخه غذايي موجودات ساکن اقيانوس ها مختل مي شود، بلکه با کاهش انتشار گاز دي متيل سولفيد در اتمسفر، شکل گيري ابرها کاهش مي يابد. اين امر باعث کاهش ميزان بارش، خشکسالي و افزايش دماي کره زمين مي شود.

هرچند تاکنون تلاش هاي بسياري از سازمان ها و نهادها براي کاهش و کنترل دماي کره زمين بي نتيجه مانده است، اما مشکلاتي از اين دست مسوولان را وامي دارد از تلاش شان دست نکشند.

اوليور ونيگتيز يکي از پژوهشگران دانشگاه نيومکزيکو معتقد است؛ «اگر بتوان به هر شکل ممکن توليد گازهاي گلخانه يي را متوقف کرد، مي توان به کاهش و توقف مرگ موجودات آبزي چون پلانکتون ها انديشيد.»

به عقيده وي گازهاي گلخانه يي يکي از شاخص ترين عوامل افزايش دماي کره زمين طي چند سال اخير بوده است. پژوهش هاي ونيگتيز و همکاران او از سال 2002 تا 2005 ميلادي نشان مي دهد هر آنچه باعث تغيير وضعيت اتمسفر شود به طور مستقيم باعث ايجاد تغييرات نامطلوب در اکوسيستم آبي مي شود. دليل اين امر نيز بالارفتن دماي هوا است.

در سال 2002 ميلادي، ميزان DMS موجود در جو، براي شکل گيري ابرها، متناسب گزارش شد اما بررسي هاي بيشتر نشان داد ميزان DMS به شدت در حال کاهش است. پژوهش هاي بيشتر، پژوهشگران را به سمت تمرکز بر وضعيت اکوسيستم آبي سوق داد. به اين ترتيب در ابتداي سال 2003 ميلادي با بررسي متمرکز وضعيت اکوسيستم اقيانوس ها، به ويژه مناطق جنوبي کره زمين، رابطه مستقيم ميان حيات پلانکتون ها و توليد DMS مشخص شد. بررسي هاي بيشتر نشان داد گازهاي گلخانه يي عامل اصلي مرگ حيات در اکوسيستم آبي به ويژه گونه هاي خاص اين اکوسيستم چون پلانکتون ها است.

اکنون پژوهشگران شاخص ترين دليل مرگ حيات در اکوسيستم هاي آبي را عوامل آلوده کننده چون گازهاي گلخانه يي ، دي اکسيد کربن ناشي از سوخت ناقص خودروها و آلاينده هاي کارخانه ها مي دانند. به عقيده آنها تزريق دائمي اين آلاينده ها به اتمسفر نه تنها دماي کره زمين را افزايش مي دهد، بلکه عامل اصلي مرگ آبزيان، اختلال در چرخه حيات و در نهايت بروز مشکلاتي چون تغييرات آب وهوايي، خشکسالي يا بارش هاي سيل آسا و بي موقع است.

به اين ترتيب تکثير يا مرگ پلانکتون ها را مي توان به عنوان شاخصي براي سنجش وضعيت آلودگي هوا يا سلامت آن دانست.

در همين راستا و براي کاهش آلودگي آب ها، زمين شناسان در تلاش هستند با استفاده از برنامه هاي مکمل، بار آلودگي آبها را کاهش دهند. به عقيده آنها کاهش دماي آبها با کاهش تابش اشعه خورشيد يکي از اين روش ها است. استفاده از آينه، براي بازتاباندن نور خورشيد، پس از برخورد به سطح آب ها، يکي از اين گزينه ها است. به اين ترتيب کنترل توليد گازهاي گلخانه يي و به طور کلي عوامل آلوده کننده جو کاهش دماي آب ها شاخص ترين حرکت براي کاهش دماي کره زمين و در نهايت حفظ حيات موجودات آبزي است.

در يک جمع بندي کلي مي توان گفت کنترل توليد آلاينده هايي چون گازهاي گلخانه يي و آلاينده هاي ناشي از سوخت ناقص خودروها به طور شاخص باعث کنترل تغييرات آب و هوا و در نهايت حفظ حيات آبزيان به ويژه آبزيان شاخص و تاثيرگذاري مانند پلانکتون ها مي شود
[ یکشنبه دوازدهم اسفند 1386 ] [ 17:5 ] [ حسن پاشایی ]

اقتصاد کشاورزي

غلامرضا سلطاني

دکتر بهاءالدين نجفي

مرکز نشر دانشگاهي

290 صفحه

قيمت؛ 3300 تومان

اقتصاد کشاورزي رشته خاصي از اقتصاد کاربردي است که از يک سو به علوم اجتماعي و از سوي ديگر با جنبه هاي تکنيکي کشاورزي وجوه مشترک نسبتاً زيادي دارد. در اين کتاب تمرکز بيشتر بر مسائل اقتصادي کشاورزي و سياست هايي است که کشورهاي در حال توسعه و به ويژه ايران بايد براي حل اين مسائل آغاز کنند. در فصل اول اهميت و نقش کشاورزي در توسعه اقتصادي کشورهاي در حال رشدي چون ايران مورد بحث قرار گرفته است. در فصل هاي سوم تا ششم ويژگي هاي توليد و عرضه محصولات کشاورزي بررسي شده است. در اين بررسي با استفاده از قواعد و اصول اقتصادي، نحوه کاربرد و تخصيص عوامل توليد به منظور کسب حداکثر درآمد و چگونگي طرح و برنامه ريزي توليد و بهره برداري از منابع کشاورزي براي دستيابي به اين هدف بحث شده است. ويژگي هاي توليد و عرضه محصولات کشاورزي و اثر آنها بر درآمد کشاورزان موضوع فصل هفتم است. سيستم زمين داري و مالکيت موضوع فصل هشتم و عرضه محصولات کشاورزي موضوع فصل نهم کتاب است. ارتباط درآمد کشاورزان با ويژگي هاي تقاضا و سيستم بازاريابي فرآورده هاي کشاورزي در فصل دهم بررسي شده است. پس از بررسي و تحليل درآمد و عوامل تعيين کننده آن، سرفصل يازدهم بحثي کوتاه در زمينه تکنولوژي، مفهوم و لزوم کاربرد آن در کشاورزي آمده است. در فصل هاي دوازدهم و سيزدهم دلايل و لزوم دخالت دولت در بخش کشاورزي بررسي و روش هاي حمايت از بخش کشاورزي تحليل شده است. سياست کشاورزي در کشاورزي داخلي و در زمينه مبادله کالاهاي کشاورزي در بازار جهاني نيز موضوع فصل آخر کتاب است.

[ یکشنبه دوازدهم اسفند 1386 ] [ 17:3 ] [ حسن پاشایی ]

بي شك مساله غذا و امنيت غذايي يكي از اساسي ترين و مهمترين چالش هاي عصر حاضر و آينده است. افزايش جمعيت جهان از يكسو و استٿاده از حداكثر وسعت زمينهاي قابل كشت، مسير حركت بشر را از تلاش در جهت افزايش سطح زير كشت به سمت افزايش عملكرد در واحد سطح سوق داده است. و لذا متخصصين علوم كشاورزي سالهاست كه دو موضوع «به زراعي» و «به نژادي» را به عنوان استراتژي هاي اصلي و كلي جهت تامين آينده غذايي بشر برگزيده اند. در اين راستا متخصصين اصلاح نباتات به سمت توليد ارقام اصلاح شده و پرمحصول، دانشمندان علوم ژنتيك و بيوتكنولوژي كشاورزي به سمت دستكاريهاي ژني گياهان و متخصصين علوم زراعي نيز به سمت اصلاح سيستمهاي زراعي موجود و ابداع سيستمهاي نوين مديريت مزرعه روي آورده اند.

 در اين ميان مساله كمبود آب و حساسيت هاي قابل دركي كه در ساليان اخير در قبال موضوع حفظ محيط زيست و حفظ منابع انرژي ايجاد شده است و نظر به اينكه سيستمهاي سنتي كشاورزي با مديريت غلط آب و از طرفي مصرف بي رويه كودها، علفكشها و آفت كشهاي شيميايي از مهمترين منابع آلودگي محيط زيست بوده است. لذا متخصصين علوم زراعي در ساليان اخير بدنبال شيوه هاي نويني در مديريت مزرعه بوده اند كه علاوه بر بهينه سازي مصرف نهاده ها، عملكرد را نيز افزايش داده و در نهايت بازده اقتصادي توليد را بالا ببرد.

 در جهت چنين هدفي بود كه از اوايل دهه اخير موضوع كشاورزي دقيق مطرح شده است. بديهي است در سطح يك مزرعه هر چند كوچك با متغيرهاي مختلفي مواجه هستيم. تفاوت ويژگي هاي خاك قسمتهاي مختلٿ مزرعه از يك سو و نيازهاي تفاوت گياهان بخشهاي مختلٿ مزرعه از ديگر سو و نيز ساير عوامل متغير در سطح مزرعه نيازمند اعمال مديريت متغير و متناسب با هر قسمت از مزرعه مي باشد كه نياز به چنين مديريت متغيري فلسفه اصلي پيدايش سيستم كشاورزي دقيق بوده است.         

كشاورزي دقيق كه گاهي آن را كشاورزي «خاص مكاني»   نيز مي نامند، يك نوع نگرش جديد در مديريت مزرعه است. به عبارتي ساده تر، كشاورزي دقيق سيستمي است كه توليدكنندگان كشاورزي مي توانند بوسيله آن تغييرات3 و غيريكنواختي هاي داخل مزرعه را شناسايي كرده و سپس با مديريت اين تغييرات در جهت افزايش محصولات زراعي و افزايش بهره وري گام بردارند. به بيان ديگر كشاورزي دقيق يك استراتژي مديريتي است كه جزئيات و اطلاعات مربوط به هر قسمت از مزرعه را به كار گرفته و مديريت دقيقي بر نهاده ها اعمال مي كند.  در اين نوع سيستم اطلاعات ويژه نوع خاك و كيفيت توليد هر قسمت كوچك از مزرعه جمع آوري شده و مقدار نهاده متناسب با آن قسمت بصورت بهينه بكار برده مي شود. فلسفه اي كه كشاورزي دقيق بر آن استوار است اين است كه براي افزايش بازده اقتصادي و كاهش آلودگي محيط زيست، نهاده هاي كشاورزي و مواد شيميايي مصرفي همچون كودهاي شيميايي، آفت كشها و علف كشها دقيقا به همان ميزان مورد نياز هر بخش كوچك از مزرعه بكار برده شود، نه بيشتر و نه كمتر.

علي رغم اينكه در نگاه اول كاربرد كشاورزي دقيق مديريت پيچيده اي را مي طلبد و از طرفي توجيه اقتصادي چنين سيستمي با ترديدهايي مواجه است اما بنظر مي رسد با توجه به چالشهاي عمده اي كه جهان امروز در زمينه آب، غذا، آلودگي محيط زيست و منابع انرژي با آنها مواجه است، نسلهاي آينده ناگزير به روي آوردن به چنين شيوه هايي خواهند بود. هر چند كه در حال حاضر نيز اين نوع سيستم مديريت مزرعه در كشورهاي پيشرفته بويژه آمريكا در حال تبديل به سيستم رايج كشاورزي مي باشد. سهولت دسترسي به ابزارها و تكنولوژي پيشرٿته در اين كشورها و همچنين سطح وسيع اغلب مزارع از ديگر عوامل روي آوردن اين كشورها به اين نوع سيستم كشاورزي مي باشد. از طرٿ ديگر حساسيتهايي كه در كشورهاي توسعه يافته نسبت به خطرات زيست محيطي و بيولوژيكي محصولات كشاورزي حاصل از دستكاري هاي ژنتيكي ايجاد شده است كشاورزان اين كشورها را به استٿاده از سيستم هاي به زراعي جهت افزايش عملكرد در واحد سطح راغب تر مي كند.

البته بديهي است چنين سيستم مديريتي با توجه به تكنولوژي و ابزار پيشرفته اي كه مي طلبد بيشتر در مزارع وسيع قابل اجرا و داراي توجيه اقتصادي خواهد بود. و بنظر مي رسد بر خلاٿ كشورهاي پيشرٿته كه توجه ويژه اي به اين نوع سيستم كشاورزي نشان داده اند، كشورهاي در حال توسعه و توسعه نيافته همچنان استفاده از ارقام اصلاح شده و در برخي موارد محصولات بيوتكنولوژي را بر استٿاده از چنين شيوه هايي ترجيح دهند. هر چند عصر آينده ملزومات ديگري را مي طلبد.

فهرست منابع:

 

1.Blackmore, S., 2000. Developing the principles of Precision Farming. In ICETS 2000:

  Proceedings of the ICETS 2000 (China Agricultural University, Beijing, China), p. 11-13.

 2. Daberkow S G 2001. Oral presentation 3rd European Conference on Precision griculture   

    2001,Montpellier.

3. Kitchen, N.R., Snyder, C.J., Franzen, D.W., Wiebold, W.J., 2002. Educational Needs of Precision Agriculture. Precision Agriculture, Volume 3, Issue 4.

4. Lambert, D., Lowenberg-Deboer, J., 2000. Precision Agriculture Profitability Review. Site-Specific Management Center, Purdue University.

 

[ دوشنبه نوزدهم آذر 1386 ] [ 15:50 ] [ حسن پاشایی ]
 

مزیت نسبی  : مزیت نسبی هر کشور نسبت به یک کالا وقتی حاصل میشود که آن کالا در مقایسه با کالای تولید شده کشورهای دیگر ؛ دارای هزینه تمام شده کمتر و قیمت ارزانتر باشد.

   بهره وری  :  دانش و تکنولوژی استفاده بهینه از منابع نیروی انسانی ؛ مهارتها؛ ماشین آلات و اطلاعات بمنظور حصول به بهترین نتایج است.

      داده یا نهاده :  عبارتست از مقدار و یا ارزش کالاها و خدماتی که برای تولید یک کالا مورد استفاده قرار میگیرد.

   ستاده یا ستانده :  ستاده در هر بخش اقتصادی عبارتست از مقدار و یا ارزش کالاها و خدمات تولید شده که در سایر بخشها بعنوان مصارف واسطه و یا برای مصرف نهائی مورد استفاده قرار میگیرد.

   خالص درآمد عوامل تولید از خارج : عبارتست از درآمدهای حاصل از کار و سرمایه اتباع کشور در خارج , منهای درآمد حاصل از کار و سرمایه اتباع سایر ممالک در کشور.

   درآمد عوامل تولید : عبارتست از درآمد حاصل از کار , مالکیت و کارفرملئی که بترتیب بصورت مزد و حقوق , بهره , اجاره و سود به عوامل تولید تعلق میگیرد.

   استهلاک سرمایه ثابت : ارزش یا هزینه جانشینی آن مقدار از دارائیهای ثابت است که در یک دوره حسابداری در نتیجه فرسودگی ضمن تولید, از مدافتادگی متعارف و خسارتهای اتفاقی از بین میرود.

      امید زندگی : شماره سالهای زندگی که بطور متوسط هر فرد دارد.

   قیمت تعادلی : قیمتی که در آن, مقدار تقاضای یک کالا کاملا برابر با مقدار عرضه آن است. معمولا به این قیمت؛ قیمت صاف کننده بازار نیز گفته میشود.

   بار تکفل : در یک جامعه , کودکان زیر پانزده ( 15 ) سال و سالمندان بالای شصت و پنج ( 65 ) سال که جزء جمعیت فعال کشور محسوب نمیشوند, آنها را بار تکفل اقتصادی میگویند. مفروضا بار کفالت آنها بر دوش نیروههای فعال جامعه ( 65 – 15 سال ) میباشد.

   فقر مطلق : عدم برخورداری از یک سطح حداقلی درآمد معیشتی معین است که برای ادامه بقاء و جهت تامین نیازهای اصلی جسمانی , غذا , پوشاک و مسکن , ضروری است.

      کم کاری پنهان : کارکنانی که ظاهرا شاغل هستند اما در واقع بیشتر اوقات خویش را صرف فعالیتهای غیر مفید میکنند.

   بیکاری پنهان : در این نوع از بیکاری شخص بظاهر دارای شغل است در حالیکه به تولید ملی کشور چیزی اضافه نمیشود. اقداماتی مانند واسطه گری و دلال بازی و امثالهم.

      کم کاری : کارکنان و افراد شاغلی که بدلائل عدیده ای کمتر از توانائی خود کار کنند.

   بیکاری فصلی : در این نوع از بیکاری , افراد در بعضی از فصول سال مشغول بکار هستند و در مابقی فصول یا زمانها بعلت نداشتن کار, بیکار هستند. مانند بعضی از زارعینی که تنها در فصول بهار و تابستان شاغل هستند , اما در نیمه دوم سال بعلت نداشتن کار کشاورزی, بیکار می مانند.

      بیکاری اداواری : این نوع از بیکاری در اثر نوسانات فعالیتهای اقتصادی کشور ایجاد میگردد.

 

[ شنبه یکم اردیبهشت 1386 ] [ 11:11 ] [ حسن پاشایی ]
........ مطالب قدیمی‌تر >>

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

این وبلاگ موضوعات ومقالات و منابع کنکور و مطالبی را در مورد رشته اقتصادکشاورزی و علوم مرتبط جمع آوری کرده ودر اختیار دانشجویان و علاقه مندان همین رشته قرار می دهد. دانشجویان در صورت داشتن نظرات و پیشنهادات سازنده در مورد وبلاگ متوانند با ایمیل h_p_86_ir@yahoo.com و یا با شماره تلفن : 09197123312 تماس حاصل فرمایند. باتشکر از بازدید شما.
مدیر وبلاگ :حسن پاشایی
لینک های مفید
امکانات وب





Powered by WebGozar

فال حافظ